Για να έχουν όλα τα παιδιά και οι έφηβοι ευτυχισμένη και υγιή ζωή, κάποια χρειάζονται επιπλέον στήριξη σε τομείς όπως η πρόσβαση στην εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη, η διατροφή ή η στέγαση.
Για να βοηθήσουν σε αυτό, οι χώρες της ΕΕ διαμορφώνουν εθνικά σχέδια, με βάση την ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά. Η ΕΕ επανεξέτασε την εγγύηση και τον σχεδιασμό, καθώς και τη στρατηγική για την καταπολέμηση της φτώχειας και, ως εκ τούτου, ήταν σημαντικό να ακουστούν οι απόψεις των νέων πολιτών της ΕΕ ηλικίας κάτω των 18 ετών, σχετικά με το πώς βλέπουν την κατάσταση στη χώρα τους.
Ποιοι συμμετείχαν στην έρευνα;
- 41 736 παιδιά, ηλικίας 8-17 ετών
- από όλες τις χώρες της ΕΕ
- μέσω διαδικτυακής έρευνας, 26 ομάδων εστιασμένου ενδιαφέροντος και 45 ατομικών συνεντεύξεων
- 52 % κορίτσια, 43 % αγόρια, 2 % άλλο, 3 % δεν θέλω να πω
Ενώ πολλά παιδιά αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν υπηρεσίες και ότι υπάρχει πρόοδος, η πρόσβαση δεν είναι πάντα ισότιμη και τα ίσα δικαιώματα δεν μεταφράζονται πάντα σε ίσες ευκαιρίες στην καθημερινή ζωή.
- Η φτώχεια περιορίζει τη συμμετοχή των παιδιών σε καθημερινές δραστηριότητες και δημιουργεί ντροπή και αποκλεισμό, ακόμη και όταν υπάρχουν υπηρεσίες
- Τα παιδιά περιγράφουν διακρίσεις που συνδέονται με την αναπηρία, την εθνοτική καταγωγή, τη μετανάστευση, το φύλο και άλλες διαφορές
- Τα παιδιά δήλωσαν ότι η παθητική στάση ή οι ασυνεπείς αντιδράσεις των ενηλίκων υπονομεύουν την ασφάλεια και το αίσθημα του ανήκειν
- Δήλωσαν, επίσης, ότι οι έμπιστοι ενήλικες, η υποστήριξη ψυχικής υγείας και οι χώροι στους οποίους τα παιδιά μπορούν να μιλήσουν και να ακουστούν είναι πολύ σημαντικά, για να αισθάνονται μέρος ενός συνόλου
- Όταν λαμβάνουν υποστήριξη, να αντιμετωπίζονται με σεβασμό, να αισθάνονται ασφαλή, να προστατεύεται η ιδιωτική τους ζωή και να μην απομονώνονται
- Οικονομικά προσιτό, μειωμένο ή επιδοτούμενο κόστος, ώστε η συμμετοχή σε σχολικές δραστηριότητες και η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, στέγαση και τροφή να μην εξαρτώνται μόνο από το οικογενειακό εισόδημα
- Στήριξη που να είναι πρακτική, έγκαιρη και συνεπής, ιδίως για τα παιδιά που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, με αναπηρία, προέρχονται από μειονοτικά περιβάλλοντα, τα παιδιά μετανάστες και τους νέους που αποχωρούν από τα ιδρύματα πρόνοιας
- Να ακούγεται η φωνή τους στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους στα σχολεία, τις κοινότητες και τις υπηρεσίες —με ουσιαστικούς και συμπεριληπτικούς τρόπους που οδηγούν σε ορατές αλλαγές
Συνοπτική παρουσίαση: Τι μας είπαν τα παιδιά για τη φτώχεια και την κοινωνική συμπερίληψη
Η ζωή στο σχολείο
- Τι είπαν τα παιδιά
- Δεν επωφελούνται όλα τα παιδιά εξίσου από τη σχολική ζωή: το κόστος των εκδρομών, των δραστηριοτήτων και του εξοπλισμού είναι βασικά εμπόδια, ακόμη και όταν η σχολική εκπαίδευση είναι επίσημα δωρεάν
- Η μαθησιακή υποστήριξη είναι άνιση, υπάρχει πίεση που συνδέεται με τα τεστ και τις εξετάσεις, τα μεγάλα μεγέθη τάξεων και τις ασυνεπείς αντιδράσεις απέναντι στον εκφοβισμό και τις διακρίσεις. Αυτά επηρεάζουν την ικανότητα των παιδιών να μαθαίνουν, να αισθάνονται ασφαλή και να συμμετέχουν πλήρως στη σχολική ζωή
- Υπάρχουν καθυστερήσεις και κενά στη στήριξη των παιδιών με αναπηρία και πρόσθετες ανάγκες, καθώς και δυσκολίες στη μετατροπή των επίσημων σχεδίων σε καθημερινή πρακτική
- Τι ζήτησαν τα παιδιά
- Ισχυρότερη δράση κατά του εκφοβισμού, των διακρίσεων και των επισφαλών συνθηκών στα σχολεία (καθώς και σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης, κατοικίες, γειτονιές)
- Χρήση των σχολείων ως βασικής οδού για τη στήριξη και την πρόληψη
- Υπηρεσίες όπως σύμβουλοι, νοσηλευτές και διδακτική υποστήριξη να είναι σταθερά διαθέσιμες για τη μάθηση, την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, τη σίτιση και για να έχουν τα παιδιά πρόσβαση σε έμπιστους ενήλικες
Ήμουν θύμα εκφοβισμού και δεν θέλω να περάσουν και άλλα παιδιά αυτήν την τραυματική εμπειρία. Γι’ αυτό, για να βελτιώσουμε το σχολικό περιβάλλον, πρέπει να μάθουμε στα παιδιά από νεαρή ηλικία ότι ο εκφοβισμός είναι κάτι κακό και ότι μπορεί να πληγώσει τους γύρω μας.
Υγειονομική περίθαλψη, στέγαση και τρόφιμα
- Πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη
- Οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής, οι δυσκολίες στις μετακινήσεις και το κόστος υπηρεσιών όπως οι οδοντίατροι και οι θεραπείες επιδεινώνουν τα προβλήματα και αυξάνουν τις ανισότητες
- Η υποστήριξη ψυχικής υγείας είναι ανομοιόμορφα διαθέσιμη και η πρόσβαση σε αυτήν καθυστερεί, μεταξύ άλλων και μέσα στα σχολεία
- Τα παιδιά συχνά δήλωσαν ότι δεν γνωρίζουν πάντα από πού να ζητήσουν βοήθεια, ιδίως εάν οι γονείς δεν μπορούν να κάνουν κάτι
- Κατάλληλη στέγαση
- Τα παιδιά περιέγραψαν τη στέγαση ως βασικό θεμέλιο για την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια, την υγεία και τη μάθηση
- Οι κύριες ανησυχίες τους είναι οι πιέσεις οικονομικής προσιτότητας, το κόστος ενοικίων και υπηρεσιών κοινής ωφελείας, οι κίνδυνοι αστεγίας και οι νέοι που αποχωρούν από τα ιδρύματα πρόνοιας χωρίς επαρκή στήριξη όσον αφορά τη στέγαση
- Ορισμένα παιδιά εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με την ανασφάλεια, τις κακές συνθήκες στέγασης και την άνιση πρόσβαση, ιδίως για τα παιδιά που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, σε εναλλακτική φροντίδα ή που προέρχονται από περιθωριοποιημένες ομάδες
- Κακή στέγαση σημαίνει κρύα σπίτια, υγρασία, μη ασφαλή κτίρια, συνωστισμός και έλλειψη ιδιωτικότητας
- Υγιεινά τρόφιμα
- Τα παιδιά θεωρούν ότι η πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα είναι απαραίτητη, αλλά δεν είναι εξασφαλισμένη για όλα τα παιδιά κάθε μέρα
- Εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με ελλείψεις όσον αφορά τα δωρεάν σχολικά γεύματα, την παροχή τροφίμων σε μαθητές μεγαλύτερης ηλικίας και την πρόσβαση κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών.
- Τα παιδιά συνδέουν την άνιση πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα με το εισόδημα του νοικοκυριού, το υψηλότερο κόστος των πιο υγιεινών τροφίμων και την περιορισμένη ή κακή ποιότητα των τροφίμων που παρέχονται στο σχολείο
- Είπαν ότι η ποιότητα, η ποικιλία και η γεύση των τροφίμων επηρεάζουν το κατά πόσον τα παιδιά καταναλώνουν πράγματι τα τρόφιμα που παρέχονται
«Όλα τα παιδιά αξίζουν ένα σπίτι, πρόσβαση στο διαδίκτυο, τρόφιμα, μέσα διαβίωσης, υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση, ανεξαρτήτως της εθνοτικής τους καταγωγής, της θρησκείας τους ή της συμμετοχής τους σε άλλη ομάδα, όμως δεν έχουν όλα τα παιδιά πρόσβαση σε αυτά — αυτό πρέπει να αλλάξει.».
Τι συνέβη μετά;
- Οι παρατηρήσεις που υπέβαλαν τα παιδιά εξετάστηκαν μαζί με πληροφορίες που δόθηκαν από ενήλικες από κάθε χώρα της ΕΕ.
- Αυτά χρησιμοποιήθηκαν για την επανεξέταση της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά και θα βοηθήσουν στη βελτίωση των εθνικών σχεδίων σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
- Ενίσχυση της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά 2026 (στα αγγλικά)
- Στη συνέχεια: μια φιλική προς τα παιδιά έκδοση της εγγύησης, σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ, ώστε όλα τα παιδιά της ΕΕ να μπορούν εύκολα να καταλάβουν τι κάνει η ΕΕ για τη φτώχεια και την κοινωνική συμπερίληψη.
Εάν είστε κάτω των 18 ετών και πρέπει να μιλήσετε με κάποιον για το πώς αισθάνεστε, απευθυνθείτε σε έναν έμπιστο ενήλικα ή επικοινωνήστε με μια τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για παιδιά στη χώρα σας. Μπορούν να σας εξασφαλίσουν τη βοήθεια και την υποστήριξη που χρειάζεστε.