Om alle kinderen en jongeren een gezond en gelukkig leven te bieden, hebben sommige extra ondersteuning nodig op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, voeding en huisvesting.
Om die kinderen hierbij te helpen, hebben EU-landen nationale plannen opgesteld, die gebaseerd zijn op de Europese kindergarantie. Tijdens de herziening van de kindergarantie, de nationale plannen en de EU-strategie voor armoedebestrijding was het belangrijk om de stemmen van EU-jongeren onder de 18 jaar te horen over hoe zij de situatie in hun land beoordelen.
Wie heeft gereageerd?
- 41 736 kinderen van 8-17 jaar;
- uit alle EU-landen;
- via een online-enquête, 26 focusgroepen en 45 persoonlijke gesprekken;
- 52 % meisjes, 43 % jongens, 2 % anders, 3 % wilde dit niet zeggen.
Hoewel veel kinderen erkennen dat er voorzieningen bestaan en dat er vooruitgang is geboekt, wordt toegang niet altijd als gelijk ervaren, en leiden gelijke rechten niet altijd tot gelijke kansen in het dagelijks leven.
- Armoede beperkt de deelname van kinderen aan dagelijkse activiteiten en leidt tot schaamte en uitsluiting, zelfs wanneer er voorzieningen bestaan.
- Kinderen geven aan dat zij discriminatie ervaren op basis van een beperking, etniciteit, migratie, gender en andere verschillen
- Kinderen geven aan dat wanneer volwassenen passief of inconsequent reageren, dit hun veiligheid en gevoel van erbij horen schaadt
- Betrouwbare volwassenen, mentale gezondheidszorg en omgevingen waar kinderen worden gehoord, werden beschreven als cruciaal voor een gevoel van inclusie
- Bij het ontvangen van ondersteuning: met respect worden behandeld, zich veilig voelen, hun privacy beschermd zien en niet worden buitengesloten
- Betaalbare, verlaagde of gesubsidieerde kosten, zodat deelname aan schoolactiviteiten en toegang tot gezondheidszorg, huisvesting en voedsel niet alleen afhankelijk zijn van het gezinsinkomen
- Ondersteuning die praktisch, tijdig en consequent wordt geboden, vooral voor kinderen in armoede, met een beperking, met een minderheidsachtergrond, migrantenkinderen en jongeren die de zorg verlaten
- Serieus worden betrokken bij beslissingen die hun leven beïnvloeden in scholen, gemeenschappen en diensten — op een manier die leidt tot tastbare en zichtbare verandering
Samenvatting: Wat kinderen ons hebben verteld over armoede en sociale inclusie
Het leven op school
- Wat kinderen hebben gezegd
- Niet alle kinderen profiteren in gelijke mate van het sociale leven op school — kosten voor uitstapjes, activiteiten en leerbenodigdheden vormen een belangrijk obstakel, zelfs wanneer het onderwijs gratis is
- De ondersteuning bij leren is niet overal gelijk. Toetsdruk, grote klassen en wisselende reacties op pesten en discriminatie hebben invloed op het leren, de veiligheid en deelname aan het schoolleven van kinderen.
- De ondersteuning van kinderen met een handicap en aanvullende behoeften komt te laat en schiet tekort, en het omzetten van formele plannen in de dagelijkse praktijk verloopt moeizaam
- Waar kinderen om vragen
- Daadkrachtiger optreden tegen pesten, discriminatie en onveilige omstandigheden op scholen (en ook in zorgomgevingen, thuissituaties, wijken)
- Scholen gebruiken als belangrijke ingang voor ondersteuning en preventie
- Diensten zoals schoolpsychologen, verpleegkundigen en onderwijsondersteuning zijn structureel beschikbaar en bieden toegang tot onderwijs, zorg, voeding en vertrouwenspersonen
Ik ben gepest en wil niet dat andere kinderen dezelfde traumatische ervaring meemaken. Om de schoolomgeving te verbeteren, zouden we kinderen al op jonge leeftijd moeten leren dat pesten verkeerd is en anderen kan schaden.
Gezondheidszorg, huisvesting en eten
- Toegang tot gezondheidszorg
- Toegang tot zorg wordt belemmerd door lange wachttijden, reisafstand en kosten voor onder meer tandartszorg, en therapieën maken problemen erger en zorgen voor meer ongelijkheid
- Mentale gezondheidszorg is niet overal beschikbaar en moeilijk toegankelijk, ook binnen scholen
- Kinderen weten niet altijd waar ze terechtkunnen voor hulp, vooral wanneer ouders niet in staat zijn om te helpen
- Adequate huisvesting
- Kinderen beschrijven huisvesting als een basisvoorwaarde voor veiligheid, waardigheid, gezondheid en leren.
- Ze maken zich vooral zorgen over huurlasten en het kunnen betalen van rekeningen, het risico dakloos te worden, en jongeren die het jeugdzorgstelsel verlaten zonder voldoende steun bij huisvesting
- Sommige kinderen maken zich zorgen over onveiligheid, slechte huisvestingsomstandigheden en ongelijke toegang, met name voor kinderen die in armoede leven of tot gemarginaliseerde groepen behoren
- Slechte huisvesting betekent koude, vochtige, overvolle of onveilige huizen, en een gebrek aan privacy
- Gezond eten
- Kinderen benadrukken dat gezond eten belangrijk is, maar dat dat niet dagelijks voor iedereen gegarandeerd is
- Zij gaven aan zich zorgen te maken over gebrekkige toegang tot gratis schoolmaaltijden, voedselvoorziening voor oudere leerlingen en toegang tot voedsel tijdens schoolsluitingen
- Volgens kinderen hangt ongelijke toegang tot gezond eten samen met het gezinsinkomen, de hogere kosten van gezonde voeding en de beperkte of lage kwaliteit van voedsel op school
- Volgens kinderen beïnvloeden de kwaliteit, variatie en smaak van het voedsel of zij het aangeboden eten daadwerkelijk opeten
Elk kind verdient een thuis, internet, voedingszekerheid, bestaansmiddelen, gezondheidszorg en onderwijs, ongeacht zijn of haar etnische, religieuze of andere achtergrond, maar niet elk kind krijgt deze — en dat moet veranderen.
Wat was de volgende stap?
- De bijdragen van kinderen werden gezamenlijk met informatie van volwassenen uit elk EU-land geëvalueerd.
- Deze bijdragen werden gebruikt om de Europese kindergarantie te herzien, en zullen de nationale plannen in alle EU-landen helpen verbeteren.
- Versterking van de Europese kindergarantie 2026 (in het Engels)
- Binnenkort verschijnt er een kindvriendelijke versie van de kindergarantie in alle EU-talen, zodat alle EU-kinderen kunnen begrijpen wat de EU doet tegen armoede en voor sociale inclusie.
Ben je jonger dan 18 jaar en wil je graag met iemand praten over hoe je je voelt, vraag dan hulp aan een volwassene die je vertrouwt of neem telefonisch contact op met een hulplijn voor kinderen in jouw land. Daar kun je de hulp en ondersteuning krijgen die je nodig hebt.